دفتراول: سازمان های بین المللی و خانواده سازمان ملل متحد/قسمت نهم دفتر اول
02.03.2009 Larger FontFont SizeSmaller Font ارسال خبر به دنباله ارسال خبر به بالاترین ارسال خبر به توییتر ارسال خبر به فیسبوک Bookmark and Share ارسال خبر به دوستان چاپ خبر
فصل اول: سیرتاریخی پیمان‌ها و اتحادیه‌های بین‌المللی





قسمت نهم


فصل اول: سیرتاریخی پیمان‌ها و اتحادیه‌های بین‌المللی


گفتار هفتم: اتحادیه های بین المللی دولتی


 


اتحادیه های خصوصی و غیردولتی با توسعه و تحول، بانی تاسیس اتحادیه های عمومی و دولتی آتی گردیدند. متعاقب این تحولات اتحادیه های بین المللی عمومی و دولتی قدم به عرصه روابط بین الملل نهادند و آن زمانی بود که زمینه های همکاری میان دولت به مرحله گریزناپذیری رسیده بود. اتحادیه های دولتی که از اتحاد میان دولت ها یا سازمان های دولتی کشورهای مختلف بر مبنای معاهده ای چندجانبه و با تعیین معیاری دقیق و مشخص به عنوان هدف، شکل می گرفتند عمدتا تلاشی در جهت سازمان دهی جنبه های اداری روابط بین الملل محسوب می شدند که حسب موضوع به تعدادی از آنها اشاره می شود:


- کمیسیون راین


کنگره سال 1815 وین در زمینه ارتباطات اقدام به «کمیسیون رودخانه ای راین» نمود. این کمیسیون متشکل از کشورهای حاشیه ای رودخانه راین به موجب کنوانسیون اصلی آن پدید آمده بود. کمیسیون دارای حق اختیار اصلاح آیین نامه های اتحادیه بود، بعلاوه به موجب اساسنامه از نوعی قدرت قضایی که اجازه می داد در مسایل مربوط به اعمال کنوانسیون و آیین نامه های مربوط کمیسیون به عنوان مرجع تجدیدنظر دادگاه های داخلی کشورهای حاشیه راین عمل نماید، برخوردار بود. در این کمیسیون هر کشور عضو از یک رای برخوردار بود و روش تصمیم گیری به اتفاق آرا در آن اعمال می شد، با این حال در برخی مسایل اداری، قدرت رای کشورها بسته به طول ساحل آنها در رودخانه، تغییر می نمود.


- کمیسیون دانوب


برای اداره رودخانه های «آب» در سال 1821، «دو رو» در سال 1835، «پو» در سال 1849، «دانوب» در سال 1856 و «پروث» در سال 1866، کمیسیون های بین المللی مشابه کمیسیون راین تشکیل گردید،‌ ولی از لحاظ اهمیت و قدرت تنها کمیسیون دانوب قابل توجه بود.


کمیسیون اروپایی رودخانه دانوب که در سال 1866 تشکیل گردید از وظایف اداری و قانون گذاری شبیه کمیسیون بین المللی راین، برخوردار بود. بودجه کمیسیون از محل عوارض تردد در رودخانه دانوب تامین می شد و روش رای گیری در آن از طریق اتکا بر رای اکثریت بود، اعضای این کمیسیون از مصونیت های دیپلماتیک برخوردار بودند.


- اتحادیه بین المللی حمل و نقل با راه آهن


در زمینه اداره خطوط آهن به عنوان یکی از روش های حمل و نقل نیازمند به ادارات بین المللی، در سال 1890، «اتحادیه بین المللی حمل و نقل با راه‌آهن»‌ تاسیس شد. این اتحادیه دارای یک دفتر مرکزی بود ولی اختیارات قانون گذاری نداشت، دفتر مرکزی در زمینه اختلافات میان اعضا از حق داوری برخوردار بود. کشورهای عضو در فواصل زمانی منظم از طریق کنفرانس هایی گردهم می‌آمدند.


در رابطه با جنبه های گوناگون حمل و نقل از طریق راه‌آهن اتحادیه‌های دیگری تاسیس گردیده‌اند، از جمله آنها «کنفرانس اروپایی جداول زمانی حرکت وسایط نقلیه» در سال 1923 را می‌توان نام برد که کشورها، ادارات راه‌آهن، کشتی‌های بخار، قطارهای مسافربری، و شرکت‌های هواپیمایی در جلسات این اتحادیه شرکت می‌کردند.


- اتحادیه بین المللی تلگراف


در رابطه با مسایل کنترل بین المللی بر تلگراف بی‌سیم در سال 1865 اتحادیه تلگراف بین‌المللی تاسیس شد. این اتحادیه یک دفتر مرکزی دائمی داشت و کنفرانس آن از قدرت اصلاح و تغییر آیین‌نامه‌های کاری مربوط به خود، برخوردار بود، اما حق تغییر کنوانسیون و اساسنامه آنرا نداشت. شرکت‌های تلگراف خصوصی عضو در اتحادیه نیز، از حق رای برخوردار نبودند.


هم‌چنین در سال 1906 اتحادیه رادیوتلگراف تاسیس شد و این اتحادیه که مشابه اتحادیه بین‌المللی تلگراف بود، با آن دفتر دائمی مشترک داشت.


- اتحادیه پست جهانی


اتحادیه جهانی پست در سال 1874 تشکیل شد، در اساسنامه این اتحادیه، برگزاری و تشکیل یک کنگره با شرکت نمایندگان کشورها با اختیار تام با فاصله مانی پنج سال، کنفرانس هیات‌های نمایندگی اداری و ایجاد دفتر بین‌المللی پیش‌بینی شده بود.


کنفرانس دیپلماتیک اتحادیه از اختیار و حق اصلاح کنوانسیون اساسنامه و آیین‌نامه کاری مربوط برخوردار بود و برای تصمیم گیری از روش رای‌گیری با اکثریت آرا استفاده می کرد. بعدها دفتر مرکزی اتحادیه، کلیه پیشنهادات اصلاحی را میان اعضا توزیع کرد و اصلاحیه‌ها را با تاییدیه کتبی دوسوم یا اکثریت ساده انجام می‌داد. در این اتحادیه مستعمرات و سرزمین‌های وابسته از حق داشتن نماینده جداگانه برخوردار بودند. بودجه مالی دفتر مرکزی از محل حق عضویت اعضا تامین می‌شد، در این رابطه اعضای اتحادیه به هفت طبقه تقسیم شده بودند.


- شوراهای بهداشتی


به دنبال برگزاری کنفرانس‌های بهداشتی، شوراهایی در زمینه مسایل بهداشتی در قسطنطیه، تن جیزر، تهران و اسکندریه با شرکت نمایندگان تعدادی از کشورها تشکیل شد، اما بر اثر رقابت میان قدرت‌ها، این شوراها در عمل موفقیت چندانی نداشتند، با این حال در شورای اسکندریه 87 مامور بهداشت بین المللی با قدرت جریمه نمودن متخلفان از مقررات، در زمینه بهداشت کشتی‌ها و اعمال قرنطینه به وضع مقررات اقدام می‌نمود.


متعاقب تشکیل شوراهای بهداشتی، در سال 1903 دفتر بین‌المللی عمومی در پاریس تاسیس شد که دامنه صلاحیت وسیع‌تری را دارا بود. این دفتر را سلف سازمان بهداشت جهانی می‌دانند.


- اتحادیه‌های با تنوع فعالیت


در رابطه با مسایل اقتصادی، اتحادیه متریک در سال 1875، اتحادیه بین‌المللی حق انتشار با کپی‌رایت در سال 1886، اتحادیه بین‌المللی شکر در سال 1902، و انستیتو بین‌المللی کشاورزی در سال 1905 تاسیس شدند.اتحادیه شکر یک کمیسیون دایمی داشت و در قوانین داخلی اتحادیه با رای اکثریت اعضاء تغییر ایجاد می‌کرد. انستیتو کشاورزی نیز طبق اساسنامه خود، اکثریت دو سوم اعضا را در رای‌گیری مدنظر می‌گرفت و تعداد رای هر عضو را با توجه به حق عضویت پرداختی تعیین می‌کرد.





محمد صدیق کبودوند